Cytrynówka z bimbru zaskakuje intensywnym, cytrusowym aromatem i gładkim, aksamitnym smakiem – bez agresywnej ostrości alkoholu. Dobrze zrobiona nalewka jest klarowna, słodko-kwaskowa i ma przyjemne, długie zakończenie. Przepis jest prosty, ale wymaga cierpliwości i dokładności przy krojeniu skórek oraz kontroli mocy alkoholu. Ten wariant opiera się na klasycznej maceracji skór z cytryny w bimbrowym spirytusie, a następnie łączeniu z syropem cukrowym. Dzięki temu smak jest głęboki i stabilny przez długie miesiące.
Składniki na cytrynówkę z bimbru
Porcja na ok. 2,5–3 litry gotowej nalewki o mocy ok. 26–30% (w zależności od użytego bimbru i ilości syropu):
- Bimber 65–70% – 1 litr (dobrze oczyszczony, bez ostrych zapachów)
- Cytryny – 8–10 sztuk, duże, o cienkiej skórce (najlepiej niewoskowane)
- Cukier – 500–700 g (w zależności od tego, jak słodka ma być nalewka)
- Woda – 1–1,2 litra (przegotowana i ostudzona lub filtrowana)
Opcjonalnie dla bardziej złożonego aromatu:
Mały kawałek skórki z pomarańczy (bez białej części), 1 laska wanilii lub 2–3 goździki – ale nie wszystko naraz, żeby nie zdominować cytryny.
Przygotowanie cytrynówki z bimbru krok po kroku
-
Przygotowanie cytryn
Cytryny dokładnie umyć pod ciepłą wodą, szorując skórkę gąbką lub szczoteczką. Jeśli są woskowane, dobrze jest sparzyć je wrzątkiem i przetrzeć. Osuszyć ręcznikiem papierowym. -
Obieranie cytryn ze skórki
Cienko obrać cytryny obieraczką do warzyw lub ostrym nożem, starając się zebrać tylko żółtą część skórki. Biała warstwa (albedo) jest gorzka – jej obecność popsuje smak nalewki. Jeśli gdzieś zostaną białe fragmenty, odciąć je nożykiem. -
Maceracja skórek w bimbrze
Skórki włożyć do dużego, szklanego słoja (min. 3 litry pojemności). Zalać bimbrem tak, aby były całkowicie przykryte. Słój szczelnie zakręcić. Odstawić w ciemne, chłodne miejsce (szafka, spiżarnia) na 7–14 dni.
Co 1–2 dni słojem delikatnie potrząsnąć, aby alkoholu i olejki cytrusowe dobrze się połączyły. -
Przygotowanie soku z cytryn
Obrane z wierzchniej skórki cytryny przekroić na pół i wycisnąć sok. Przecedzić go przez drobne sitko lub gazę, żeby pozbyć się pestek i nadmiaru miąższu. Sok można przelać do słoiczka i przechowywać w lodówce przez 2–3 dni, jeśli będzie potrzebny dopiero przy łączeniu nalewki z syropem. -
Gotowanie syropu cukrowego
W garnku zagotować wodę, wsypać cukier i mieszać, aż całkowicie się rozpuści. Gotować na małym ogniu jeszcze 2–3 minuty, zbierając ewentualną pianę z wierzchu. Syrop odstawić do całkowitego ostudzenia – nie może być ciepły przy łączeniu z alkoholem, żeby nalewka nie zmętniała. -
Filtrowanie nalewu cytrynowego
Po zakończonej maceracji (po 7 dniach nalewka będzie delikatniejsza, po 14 – bardziej intensywna) zlać bimber znad skórek przez sitko, a następnie przefiltrować przez gazę lub filtr do kawy do czystego naczynia. Skórki dokładnie odcisnąć – to w nich jest najwięcej aromatu. -
Łączenie składników
Do przefiltrowanego nalewu ze skórek dodać przelany przez sitko sok z cytryn. Wymieszać. Następnie stopniowo wlewać wystudzony syrop cukrowy, próbując po każdej porcji. W ten sposób można kontrolować słodycz i moc cytrynówki.
Dobrze sprawdza się zużycie ok. 600 g cukru na 1 litr bimbru – daje to nalewkę wyraźnie cytrynową, ale nie przesadnie słodką. -
Ewentualne dodatki aromatyczne
Jeśli ma być użyta wanilia, goździki lub odrobina skórki pomarańczowej, to jest dobry moment. Dodać do nalewki wybrany dodatek i odstawić jeszcze na 2–3 dni. Po tym czasie ponownie przefiltrować, aby nalewka była klarowna. -
Butelkowanie cytrynówki
Gotową, przefiltrowaną cytrynówkę przelać do wyparzonych butelek. Zamknąć szczelnie (korek, zakrętka). Opisać datę przygotowania i orientacyjną moc, jeśli została wyliczona. -
Dojrzewanie
Cytrynówka zyskuje na smaku po czasie. Minimum to 2–3 tygodnie leżakowania, ale najlepiej smakuje po ok. 2–3 miesiącach. Smak się wtedy zaokrągla, a alkohol przestaje być „ostry” w odbiorze.
Im cieniej zdjęta skórka z cytryny i im dokładniej odcięte białe fragmenty, tym mniej goryczki i bardziej czysty, cytrusowy smak nalewki – na tym etapie nie warto się spieszyć.
Wartości odżywcze cytrynówki z bimbru
Cytrynówka jest trunkiem degustacyjnym, a nie napojem o szczególnych walorach zdrowotnych. Warto wiedzieć, co mniej więcej zawiera jedna porcja.
Szacunkowo, przy mocy ok. 28% i użyciu 600 g cukru na całość, w 50 ml cytrynówki znajduje się:
– ok. 90–100 kcal (większość z alkoholu i cukru)
– ok. 7–8 g cukru
– śladowe ilości witaminy C i innych składników z soku cytryn (wysoka zawartość alkoholu i proces leżakowania mocno je redukują)
Cytrynówkę warto traktować jako dodatek na specjalne okazje: małą porcję do deseru, po obfitym posiłku lub jako składnik koktajlu, a nie codzienny napój.
Jak dobrać bimber i cytryny do cytrynówki
Jaki bimber do cytrynówki z bimbru
Do cytrynówki potrzebny jest bimber czysty w smaku i zapachu. Aromaty fuzlowe, zapach drożdży czy „ognisty”, gryzący charakter alkoholu nie znikną, tylko schowają się pod cukrem i cytryną – po czasie i tak wyjdą na wierzch.
Optymalna moc to 65–70%. Słabszy (np. 50–55%) da łagodniejszą nalewkę, ale trudniej będzie utrzymać klarowność przy większej ilości soku. Z kolei bardzo mocny (80%+) może wyciągać z cytryny więcej goryczy i wymaga dokładniejszego rozcieńczania i liczenia proporcji.
Dobrze, jeśli bimber jest dwukrotnie destylowany i filtrowany (np. przez węgiel aktywny lub specjalne wkłady filtrujące). Dzięki temu uzyskuje się czystszy smak, który lepiej łączy się z cytrusami. Nie ma sensu używać aromatyzowanych destylatów – cytryna i tak przykryje większość innych nut.
Jeśli są wątpliwości co do jakości bimbru, można najpierw zrobić małą, próbną porcję cytrynówki (np. z 0,3 l alkoholu). Lepiej odkryć problem na małej ilości, niż zepsuć cały litr porządnych cytryn.
Jak wybierać cytryny do domowej cytrynówki
Najlepiej sprawdzają się cytryny niewoskowane, sprzedawane z przeznaczeniem do spożywania ze skórką. Skórka takich cytryn zawiera dużo olejków eterycznych, które oddają intensywny aromat do nalewu.
Cytryny powinny być:
– ciężkie jak na swój rozmiar (to znak, że są soczyste)
– o gładkiej, cienkiej skórce – gruba, pofałdowana skórka to często więcej białej, gorzkiej warstwy
– bez dużych przebarwień, miękkich plam czy oznak pleśni
Warto je kupić 1–2 dni wcześniej i przetrzymać w temperaturze pokojowej. Cytryny w temperaturze pokojowej łatwiej się obiera i wyciska z nich sok. Jeśli nie ma pewności, czy zostały powoskowane, obowiązkowe jest porządne umycie w ciepłej wodzie z dodatkiem odrobiny sody oczyszczonej, a dopiero potem sparzenie wrzątkiem.
Przechowywanie i dojrzewanie cytrynówki z bimbru
Warunki przechowywania domowej nalewki cytrynowej
Cytrynówka najlepiej czuje się w chłodnym, ciemnym miejscu. Światło (zwłaszcza słoneczne) przyspiesza utlenianie się aromatów i może zmieniać kolor nalewki. Idealna jest spiżarnia, piwniczka albo dolna półka szafki z dala od kuchenki.
Temperatura przechowywania powinna mieścić się w zakresie 8–18°C. Zbyt wysoka temperatura może spowodować przyspieszone „starzenie się” nalewki – aromat staje się płaski, a w smaku pojawiają się lekko karmelowe, miodowe nuty, które nie każdemu odpowiadają w cytrynówce.
Butelki powinny być dobrze zakorkowane lub zakręcone, żeby alkohol nie wietrzał. W szklanych, ciemnych butelkach nalewka wolniej traci kolor i aromat niż w całkiem przezroczystych, choć w praktyce przy domowym użyciu różnica nie jest aż tak duża, jeśli butelki stoją w szafce.
Jak długo może leżakować cytrynówka
Przy mocy ok. 26–30% i prawidłowym przygotowaniu (czyste naczynia, przegotowana woda, dobre filtrowanie) cytrynówka może leżakować spokojnie 1,5–2 lata bez wyraźnej utraty jakości. Z czasem staje się coraz łagodniejsza, słodycz bardziej się integruje z kwasem, a alkohol schodzi na drugi plan.
W pierwszych 2–3 miesiącach zachodzą najszybsze i najbardziej wyczuwalne zmiany – nalewka „układa się”, dlatego nie warto jej oceniać od razu po przygotowaniu. Jeśli po tym czasie wyda się za słodka lub za kwaśna, można jeszcze delikatnie skorygować smak, rozcieńczając niewielką porcję wodą, cukrem lub dodatkiem czystego alkoholu, ale najlepiej robić to na małych ilościach testowych.
Po dłuższym czasie (powyżej 2 lat) kolor może nieco zgasnąć, a świeża cytrusowość osłabnie. Taka nalewka nadal będzie dobra, ale będzie smakowała inaczej – bardziej jak likier cytrusowy niż świeża cytrynówka. Jeśli pojawi się mętna zawiesina, nietypowy osad o nieprzyjemnym zapachu lub zmiana zapachu na octowy, nalewkę lepiej wylać.
Typowe błędy przy robieniu cytrynówki z bimbru
Najczęstszy problem to gorycz. Pojawia się, gdy razem ze skórką do nalewu trafi za dużo białej części cytryny albo gdy cytryny macerują się zbyt długo (powyżej 3–4 tygodni). Lepiej zrobić krótszą macerację i uzyskać czysty, cytrusowy smak, niż „wyciągnąć” zbyt dużo z albedo.
Drugi kłopot to mętność nalewki. Może wynikać z kilku rzeczy: nalania ciepłego syropu do alkoholu, zbyt dużej ilości soku z cytryny przy niskiej mocy nalewu, słabego filtrowania lub przechowywania w cieple. Najprościej ratować to przez ponowne, powolne filtrowanie przez filtry do kawy. Często po kilkutygodniowym leżakowaniu osad sam opada na dno i można zlać klarowną część znad osadu.
Wiele osób przesadza też z dodatkami smakowymi – zbyt duża ilość wanilii, goździków czy pomarańczy sprawia, że cytryna przestaje grać pierwsze skrzypce. Do tej nalewki w zupełności wystarcza sama cytryna, ewentualnie jeden delikatny dodatek, np. kawałek laski wanilii.
Na koniec kwestia słodyczy: jeśli od razu doda się maksymalną ilość cukru, nie zostanie przestrzeń na korektę. Bezpieczniej jest zacząć od mniejszej porcji syropu, przemieszać, odstawić na dzień i dopiero wtedy zdecydować, czy dosłodzić resztą. Smak nalewki po kilku dniach jest zawsze nieco inny niż „na świeżo” po wymieszaniu.