Prosta zupa buraczkowa z ziemniakami robi się bez kombinowania: kilka warzyw, garnek i spokojne pyrkanie. Wychodzi treściwa, lekko kwaśna, z wyraźnym burakiem i miękkim ziemniakiem – taka, którą da się ugotować na dwa dni i nadal smakuje świetnie. Najlepszy efekt daje podsmażenie warzyw i doprawienie na końcu, kiedy buraki już oddadzą kolor. Całość jest gotowa w około 60–75 minut, bez żadnych „trików” z torebki.

Składniki – zupa buraczkowa z ziemniakami

Porcja na duży garnek (ok. 6 porcji). Jeśli ma być bardziej „obiadowa”, warto zwiększyć ziemniaki o 1–2 sztuki.

  • buraki czerwone – 900–1000 g (ok. 4–5 średnich)
  • ziemniaki – 500–600 g
  • marchew – 1 duża (ok. 150 g)
  • pietruszka (korzeń) – 1 szt.
  • seler (kawałek) – ok. 100 g
  • cebula – 1 duża
  • czosnek – 2 ząbki
  • bulion warzywny lub drobiowy – 2 l (może być też woda + więcej przypraw)
  • liść laurowy – 2 szt.
  • ziele angielskie – 4–5 ziaren
  • majeranek – 1 łyżeczka (opcjonalnie, ale pasuje)
  • ocet spirytusowy 10% lub sok z cytryny – 1–2 łyżki (do smaku)
  • cukier – 1 płaska łyżeczka (opcjonalnie, gdy buraki są mało słodkie)
  • olej lub masło klarowane – 2 łyżki
  • sól, pieprz – do smaku
  • koperek lub natka – garść do podania
  • śmietana 18% lub 12% – do podania (opcjonalnie)

Przygotowanie – przepis babci krok po kroku

  1. Buraki obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach albo pokroić w cienkie słupki. Ziemniaki obrać i pokroić w kostkę ok. 1,5–2 cm. Marchew, pietruszkę i seler zetrzeć lub pokroić w drobną kostkę (im drobniej, tym szybciej zmiękną).

    Jeśli buraki mocno „brudzą” dłonie, wystarczą cienkie rękawiczki albo szybkie natłuszczenie dłoni kroplą oleju przed obieraniem.

  2. W dużym garnku rozgrzać olej lub masło klarowane. Dodać posiekaną cebulę i smażyć 6–8 minut na średnim ogniu, aż zmięknie i lekko się zeszkli. Dodać starte/pokrojone warzywa korzeniowe (marchew, pietruszka, seler) i smażyć 4–5 minut, mieszając.

    To podsmażenie robi robotę: zupa ma pełniejszy smak, nawet jeśli gotowana jest na samej wodzie.

  3. Dodać czosnek przeciśnięty przez praskę (albo drobno posiekany) i smażyć 30–40 sekund – tylko do momentu, aż zacznie pachnieć. Od razu dorzucić buraki, wymieszać i smażyć 3–4 minuty, żeby burak „złapał” tłuszcz i aromat cebuli.

    Nie warto palić czosnku – gorzki posmak zostaje w garnku na długo.

  4. Wlać bulion (lub wodę), dodać liście laurowe i ziele angielskie. Doprowadzić do wrzenia, po czym zmniejszyć ogień i gotować pod przykryciem 20 minut na spokojnym pyrkaniu.

    W tym momencie buraki puszczają kolor do wywaru. Zbyt mocne gotowanie potrafi „spłaszczyć” smak, więc lepiej utrzymać delikatne bulgotanie.

  5. Dodać ziemniaki i gotować kolejne 15–20 minut, aż ziemniaki będą miękkie, ale nie rozgotowane. Pod koniec spróbować, czy buraki są już przyjemnie miękkie – jeśli trafiła się twardsza sztuka, dołożyć jeszcze 5 minut.

  6. Doprawić: dodać majeranek (jeśli używany), sól i pieprz. Kwas (ocet lub cytrynę) dolać stopniowo – zacząć od 1 łyżki, zamieszać, spróbować i ewentualnie dodać kolejną.

    Jeśli zupa smakuje „płasko”, zwykle brakuje albo soli, albo kwasu. Gdy buraki są mało słodkie i zupa wychodzi zbyt ostra, dodać pół łyżeczki cukru i ponownie spróbować.

  7. Wyłączyć ogień i odstawić zupę na 10 minut pod przykryciem, żeby smaki się ułożyły. Wyjąć liście laurowe i ziele angielskie (albo zostawić, jeśli domownicy są przyzwyczajeni).

Kwaśny dodatek (ocet/cytryna) najlepiej wlewać pod koniec gotowania. Kolor zostaje intensywny, a smak buraka nie robi się „ziemisty”.

Wartości odżywcze zupy buraczkowej z ziemniakami

Wartości są orientacyjne i zależą od użytego bulionu oraz dodatków (śmietana mocno podnosi kaloryczność). Jedna porcja (1/6 garnka, bez śmietany) to zwykle około 180–230 kcal, w tym głównie węglowodany z ziemniaków i buraków. Zupa dostarcza błonnika, potasu oraz folianów z buraków i warzyw korzeniowych.

Jeśli potrzebna jest lżejsza wersja, wystarczy ugotować na wodzie i podać bez śmietany, za to z większą ilością koperku albo natki.

Warianty zupy buraczkowej z ziemniakami

Zupa buraczkowa na zakwasie buraczanym (bardziej „barszczowa”)

Zakwas buraczany daje głębszą kwasowość i aromat fermentacji, którego nie da ocet ani cytryna. W tej wersji nie warto przesadzać z dodatkiem octu – zwykle w ogóle nie jest potrzebny. Zakwas dodaje się na końcu, żeby nie „zabić” jego charakteru gotowaniem.

Jak to zrobić prosto: po ugotowaniu zupy i doprawieniu solą oraz pieprzem, zdjąć garnek z ognia i odczekać 2–3 minuty. Wlać 200–300 ml zakwasu (na 2 litry zupy), zamieszać i spróbować. Jeśli kwasowość jest w punkt – gotowe. Jeśli ma być mocniej, dolać kolejne 50–100 ml.

Ważne: zakwas bywa słony, więc sól najlepiej ustawiać dopiero po jego dodaniu. Zupa na zakwasie lubi też szczyptę cukru, ale tylko wtedy, gdy ferment jest bardzo wytrawny.

Zabielana zupa buraczkowa z ziemniakami (łagodniejsza i bardziej kremowa)

Śmietana łagodzi kwasowość i „zaokrągla” smak buraka. Najpewniej sprawdza się śmietana 18%, ale 12% też da radę, jeśli ma być lżej. Klasycznie zabiela się tylko talerz, ale można też cały garnek – pod warunkiem poprawnego zahartowania.

Żeby śmietana się nie zwarzyła: do kubka włożyć 3–4 łyżki śmietany, dodać chochlę gorącej zupy i dokładnie wymieszać. Dopiero wtedy wlać do garnka, mieszając. Zupę po zabieleniu podgrzać na małym ogniu do momentu, aż będzie gorąca, ale bez mocnego wrzenia.

Gdy zupa jest już kwaśna (ocet/cytryna/zakwas), ryzyko zwarzenia rośnie. W takiej sytuacji najbezpieczniej zabielać w misce: śmietana do talerza, na to gorąca zupa, zamieszać i gotowe.

Podawanie i przechowywanie – żeby smak był najlepszy

Zupa buraczkowa z ziemniakami dobrze smakuje z koperkiem, natką albo odrobiną świeżo mielonego pieprzu. Jeśli ma być konkretniej, pasuje jajko na twardo (połówka na porcję) albo kromka chleba na zakwasie. Przy wersji zabielanej wystarczy łyżka śmietany w talerzu i posiekany koperek – prosto i domowo.

Po nocy w lodówce kolor robi się jeszcze głębszy, a smak bardziej „zebrany”. Przechowywać w lodówce do 3–4 dni, najlepiej w garnku lub pojemniku z pokrywką. Podgrzewać na małym ogniu, bez mocnego gotowania – szczególnie jeśli zupa jest już doprawiona kwasem i ewentualnie zabielona.

Do mrożenia nadaje się wersja bez śmietany. Po rozmrożeniu wystarczy podgrzać i dopiero wtedy doprawić kwasem, bo mrożenie potrafi lekko zmienić odczuwalną kwasowość.