Dla osób, które lubią wytrawne farsze i chcą odejść od klasycznych ruskich, pierogi ze szpinakiem są bardzo dobrym wyborem. Wychodzą delikatne, sprężyste i konkretne w smaku, ale tylko wtedy, gdy farsz nie jest wodnisty, a ciasto pozostaje miękkie po ugotowaniu. W tym przepisie szpinak łączy się z twarogiem, czosnkiem i odrobiną sera, dzięki czemu nadzienie nie jest mdłe. To sprawdzona wersja na obiad, kolację albo do zrobienia na zapas i zamrożenia.
Składniki na pierogi ze szpinakiem
Z podanych proporcji wychodzi około 40-45 średnich pierogów, w zależności od grubości ciasta i wielkości wykrawanych krążków. Warto trzymać się tych ilości, bo farsz i ciasto dobrze się tu równoważą.
- Na ciasto: 500 g mąki pszennej typ 450 lub 500
- 250 ml gorącej, ale nie wrzącej wody
- 2 łyżki oleju lub roztopionego masła
- 1 płaska łyżeczka soli
- Na farsz: 450 g szpinaku mrożonego liściastego lub 600-700 g świeżego
- 250 g twarogu półtłustego
- 80-100 g sera feta lub 50 g tartego parmezanu
- 1 mała cebula
- 2 ząbki czosnku
- 1 łyżka masła
- 1 łyżka oleju
- szczypta gałki muszkatołowej
- 1/2 łyżeczki pieprzu
- sól do smaku
- Do gotowania i podania: osolona woda, 1 łyżka oleju do garnka opcjonalnie, masło, podsmażona cebula lub kleks kwaśnej śmietany
Jak zrobić pierogi ze szpinakiem krok po kroku
- Przygotować farsz. Cebulę drobno posiekać. Na patelni rozgrzać masło z olejem, wrzucić cebulę i smażyć na małym ogniu przez 5-6 minut, aż zmięknie i lekko się zeszkli. Pod koniec dodać drobno posiekany czosnek i smażyć jeszcze około 30 sekund, tylko do uwolnienia aromatu.
- Dodać szpinak i dobrze odparować. Jeśli używany jest szpinak mrożony, najlepiej wcześniej go rozmrozić i odcisnąć. Następnie przełożyć na patelnię i smażyć, aż odparuje nadmiar wody. Przy świeżym szpinaku trzeba dodać go partiami, bo początkowo zajmuje dużo miejsca, ale po chwili mocno siada. Całość doprawić pieprzem i gałką muszkatołową. Solić ostrożnie, bo feta lub parmezan też wnoszą słoność.
Farsz do pierogów powinien być gęsty i chłodny. Jeśli jest ciepły albo wilgotny, ciasto rozmięka, pierogi gorzej się lepią i częściej pękają podczas gotowania.
- Połączyć składniki farszu. Gotowy szpinak całkowicie wystudzić. Twaróg rozdrobnić widelcem, dodać do niego szpinak i pokruszoną fetę albo starty parmezan. Wymieszać. Spróbować i w razie potrzeby doprawić solą oraz pieprzem. Farsz powinien być wyraźny w smaku, bo po zamknięciu w cieście i ugotowaniu odczucie przypraw zawsze trochę słabnie.
- Zagnieść ciasto na pierogi. Do dużej miski wsypać mąkę i sól. Wlać gorącą wodę oraz olej. Najpierw zamieszać łyżką, a gdy masa przestanie parzyć, przełożyć na blat i wyrabiać przez 8-10 minut. Ciasto ma być gładkie, elastyczne i miękkie, ale nie lepkie. Jeśli bardzo się klei, można podsypać odrobiną mąki, choć bez przesady — zbyt dużo mąki usztywnia ciasto.
- Dać ciastu odpocząć. Uformować kulę, przykryć miską albo zawinąć w folię i odstawić na 20-30 minut. Ten etap robi różnicę. Gluten się rozluźnia, dzięki czemu ciasto łatwiej się wałkuje i nie kurczy przy wykrawaniu.
- Rozwałkować i wykrawać krążki. Ciasto podzielić na 2-3 części. Jedną część wałkować, resztę trzymać pod przykryciem, żeby nie obsychała. Rozwałkować na grubość około 2 mm. Wykrawać szklanką krążki o średnicy 7-8 cm.
- Nakładać farsz i dobrze zlepiać. Na środek każdego krążka nałożyć mniej więcej 1 pełną łyżeczkę farszu. Złożyć na pół i dokładnie zlepić brzegi, wypychając powietrze ze środka. Jeśli brzegi są oprószone mąką i nie chcą się sklejać, wystarczy delikatnie zwilżyć je wodą. Gotowe pierogi odkładać na lekko oprószoną mąką ściereczkę lub deskę, pod przykryciem.
- Ugotować partiami. W dużym garnku zagotować wodę, dobrze ją posolić. Pierogi wrzucać partiami na lekko wrzącą wodę, tak by miały miejsce do swobodnego pływania. Po wypłynięciu gotować jeszcze 2-3 minuty. Cieńsze ciasto i mniejsze pierogi potrzebują krótszego czasu, większe i bardziej wypełnione — chwili dłużej.
- Wyjmować ostrożnie i podać. Ugotowane pierogi wyławiać łyżką cedzakową. Można od razu podać z roztopionym masłem i cebulką albo przełożyć na talerz i lekko skropić masłem, żeby się nie sklejały. Bardzo dobrze smakują też odsmażone następnego dnia na maśle klarowanym.
Jeśli planowane jest mrożenie, pierogi najlepiej zamrażać surowe. Wystarczy rozłożyć je pojedynczo na tacy oprószonej mąką, wstawić do zamrażarki na kilka godzin, a potem przesypać do woreczka. Dzięki temu nie sklejają się w jedną bryłę.
Najczęstsze błędy przy pierogach ze szpinakiem
Najczęściej problemem nie jest samo ciasto, tylko farsz. Szpinak, zwłaszcza mrożony, zawiera sporo wody. Jeśli nie zostanie dobrze odparowany lub odciśnięty, masa rozrzedzi twaróg i podczas lepienia zacznie wypływać na brzegi. To z kolei utrudnia dokładne sklejenie pierogów.
Druga sprawa to zbyt grubo rozwałkowane ciasto. Przy farszu szpinakowym lepiej sprawdza się warstwa cienka, ale nie prześwitująca. Grube ciasto daje efekt ciężkich pierogów, w których nadzienie ginie. Zbyt cienkie z kolei może pękać przy gotowaniu, zwłaszcza jeśli trafi się bardziej wilgotny farsz.
Warto też pilnować temperatury składników. Ciepły farsz i świeżo wyrobione, nierestowane ciasto to prosty przepis na lepienie, które idzie opornie. Po krótkim odpoczynku ciasto robi się bardziej plastyczne, a zimny farsz trzyma kształt i nie rozlewa się przy dociskaniu brzegów.
Do lepienia pierogów nie trzeba mocno podsypywać blatu mąką. Im więcej mąki na cieście, tym trudniej skleić brzegi. Lepiej pracować sprawnie i trzymać niewałkowaną część ciasta pod przykryciem.
Z czym podawać pierogi ze szpinakiem
Najprostsza wersja to masło i cebulka. Cebula usmażona powoli na złoto dobrze podbija smak szpinaku i dodaje słodyczy, której temu farszowi często brakuje. Jeśli w środku jest feta, nie trzeba już wiele więcej.
Dobrze działa też kwaśna śmietana lub gęsty jogurt naturalny wymieszany z odrobiną soli, pieprzu i soku z cytryny. Taki chłodny, lekko kwaśny dodatek przełamuje serowo-szpinakowy środek i odświeża całe danie. Przy bardziej wytrawnym podaniu można dodać kilka kropel oliwy i szczyptę chili.
Jeśli pierogi mają być częścią większego obiadu, można podać je z surówką z białej kapusty albo prostą sałatką z pomidora i cebuli. Nie warto zestawiać ich z ciężkimi sosami śmietanowymi, bo łatwo zagłuszyć smak farszu. To danie najlepiej wypada w prostym wydaniu.
Wartości odżywcze pierogów ze szpinakiem
Pierogi ze szpinakiem są bardziej sycące, niż wydają się na pierwszy rzut oka. Węglowodany pochodzą głównie z ciasta, białko z twarogu i sera, a szpinak wnosi błonnik, potas, foliany i trochę żelaza. Nie jest to danie lekkie jak sałatka, ale przy rozsądnych dodatkach pozostaje dobrze zbilansowanym obiadem.
Orientacyjnie jedna porcja, czyli około 8-10 pierogów, to zwykle 420-550 kcal, zależnie od ilości sera, tłuszczu do okrasy i grubości ciasta. W takiej porcji można znaleźć mniej więcej 18-24 g białka, 12-20 g tłuszczu i 45-60 g węglowodanów. Wersja z parmezanem bywa nieco bardziej wyrazista i odrobinę lżejsza od tej z większą ilością fety.
Przy diecie bardziej lekkostrawnej warto podać pierogi tylko z odrobiną masła albo z jogurtem. Odsmażanie na dużej ilości tłuszczu daje świetny smak, ale mocno podnosi kaloryczność. Jeśli celem jest sycący, ale nieprzesadzony obiad, wystarczy porcja pierogów i prosta surówka.