Dobrze złożona serwetka zmienia zwykły stół w nakryty z namysłem, a do tego nie potrzeba ani szkoły, ani specjalnych narzędzi. Wystarczy płaski blat, wyprasowana serwetka i około dwóch minut na sztukę. Z kilku prostych składań da się obsłużyć niemal każdą okazję, od niedzielnego obiadu po wigilię. Najwięcej zależy od przygotowania materiału, a nie od zręczności palców. Poniżej opisane są trzy sprawdzone formy, kilka pomysłów na dopasowanie ich do okazji i błędy, które najczęściej psują efekt.
Od czego zależy, czy serwetka w ogóle da się ładnie złożyć
Serwetka materiałowa o boku 40-50 cm to rozmiar, przy którym wszystkie poniższe formy wychodzą bez kombinowania. Mniejsza nie utrzyma kształtu, a większa robi się ciężka i grubo wygląda w kieszonce. Najlepiej sprawdza się bawełna i len, bo dobrze trzymają zagięcia. Poliester ślizga się i po chwili się rozprostowuje.
Serwetki warto prasować na parze, lekko wilgotne. Zagięcie zrobione na gorąco zostaje na kilka godzin, a zagięcie na sucho po chwili puszcza. Przy lnie pomaga odrobina krochmalu w sprayu, wtedy kształt wytrzymuje cały wieczór.
Serwetki papierowe też się nadają, ale trzeba wybierać trzywarstwowe, minimum 33 x 33 cm. Cienkie jednowarstwowe rwą się przy składaniu harmonijki i nie trzymają formy.
Wzorzyste serwetki najlepiej składać tak, żeby wzór wypadł na zewnątrz. Przy kieszonce i wachlarzu wystarczy złożyć je lewą stroną do góry.
Trzy składania, od których warto zacząć
Kieszonka na sztućce
To najbardziej praktyczna forma, bo porządkuje nakrycie i zwalnia miejsce na talerzu. Sprawdza się przy obiadach rodzinnych, przyjęciach i wszędzie tam, gdzie sztućce mają leżeć ładnie, a nie rozjeżdżać się po obrusie.
- Rozłożyć serwetkę na blacie i złożyć na pół w prostokąt, zgięciem do dołu.
- Odwrócić prostokąt na drugą stronę.
- Lewą trzecią część złożyć do środka, potem prawą, tak żeby brzegi lekko na siebie zachodziły. Powstaje pionowy pasek.
- Dolną część podwinąć do góry na około jedną trzecią wysokości. Tak powstaje kieszonka.
- Włożyć widelec i nóż, a całość położyć na talerzu lub obok niego.
Zakładki z kroku trzeciego powinny wypaść na spodzie. Wtedy front jest gładki, a serwetka nie rozchyla się pod ciężarem sztućców.
Kieszonkę da się łatwo urozmaicić. Wystarczy wsunąć za sztućce gałązkę rozmarynu, suszoną pomarańczę albo karteczkę z imieniem gościa. Przy większym przyjęciu taka karteczka załatwia też rozsadzenie przy stole.
Wachlarz-kokardka
Ta forma wygląda efektownie, a składa się ją szybciej niż kieszonkę. Dobrze pasuje na stół, który ma wyglądać odświętnie, bo robi wrażenie bez żadnych dodatków. Najlepiej wychodzi z serwetek sztywnych, dobrze wykrochmalonych lub grubszych papierowych.
- Złożyć serwetkę na pół w prostokąt.
- Od krótszego boku formować harmonijkę, z paskami o szerokości około 2 cm.
- Złożyć harmonijkę na pół i ścisnąć w miejscu zgięcia.
- Przewiązać środek sznurkiem, wstążką lub gumką, jeśli ma zostać ukryta pod dekoracją.
- Rozchylić oba końce na boki. Powstaje wachlarz w kształcie kokardki.
Paski o równej szerokości są ważniejsze, niż się wydaje. Jeśli harmonijka jest krzywa, wachlarz po rozłożeniu wygląda niechlujnie, więc przy pierwszych próbach opłaca się odmierzać pasek palcem albo linijką.
Taki wachlarz można położyć na talerzu albo wstawić w wysoką szklankę, rozchylając wolny koniec jak wiechę. Przy szklance lepiej unikać węższych kieliszków na nóżce, bo serwetka w nich się rozpada.
Przewiązana rolka ze sznurkiem i zielenią
To najprostsza forma i najlepsza na początek. Serwetkę składa się w pasek o szerokości około 10-12 cm, zwija ciasno od krótszego końca i przewiązuje sznurkiem jutowym, rafią lub wąską wstążką. Rolka dobrze wygląda w koszyczku na środku stołu albo pod talerzem.
Efekt robi dodatek. Pod sznurek wsuwa się gałązkę tymianku, rozmarynu, świerku albo suszony plaster cytrusa. Zieleń musi być świeża i sucha, żeby nie zostawiała plam na materiale. Na bardziej uroczyste okazje można dodać ozdobny guzik lub małą szyszkę.
Dopasowanie składania do okazji
Forma serwetki powinna pasować do reszty stołu. Przy prostej zastawie wystarczy kieszonka, a przy bogatej, z kwiatami i świecami, lepiej sprawdza się wachlarz. Kilka sprawdzonych zestawień:
- Obiad niedzielny: kieszonka w jasnym lnie lub bawełnie, bez dodatków
- Wigilia i święta: rolka w bieli lub butelkowej zieleni, ze świerkową gałązką i czerwoną wstążką
- Urodziny i przyjęcia: wachlarz z papieru w kolorze zbliżonym do reszty dekoracji
- Letni stół w ogrodzie: rolka w naturalnym lnie, z lawendą lub kawałkiem sznurka
Przy większej liczbie gości dobrze jest wcześniej złożyć serwetki na próbę. Pierwsza wychodzi zwykle najgorzej, a od piątej ręce robią to same. Złożone serwetki można przechowywać w płaskim pudełku, nawet dzień wcześniej, jeśli kształt nie ma być zbyt ostry.
Najczęstsze wpadki
Najczęstszy błąd to składanie nieuprasowanej serwetki. Zagięcia rozmywają się, kieszonka się wybrzusza, a wachlarz opada po kilku minutach. Drugi to zbyt grube serwetki w zbyt małej formie, bo cztery warstwy grubego lnu w kieszonce wyglądają na nadmuchane. W takim wypadku lepiej złożyć serwetkę raz mniej albo wybrać rolkę.
Warto też pamiętać, że serwetka służy gościom. Nie powinna być tak sztywna ani skomplikowana, żeby ktoś bał się ją rozłożyć. Jeśli ma wylądować na kolanach, lepiej, żeby dało się ją rozwinąć jednym ruchem, bez szarpania.
