Ogórkowa ratuje obiady w środku tygodnia, bo opiera się na tym, co zwykle jest pod ręką, a po jednym dniu w lodówce smakuje jeszcze lepiej. Wyrazisty smak daje tu nie sama zalewa wlana do garnka, tylko trzy zabiegi: opalona cebula w bulionie, ogórki startę na tarce i krótko podsmażone oraz śmietana zahartowana na końcu. Zupa wychodzi kwaśna, ale okrągła, bez ostrego octowego tonu. Przepis wystarcza na 5-6 porcji, a całość zajmuje około 1 godziny 15 minut, z czego większość to spokojne pykanie na małym ogniu.

Składniki na zupę z kiszonych ogórków

Ogórki powinny być kiszone w soli, nie zalewane octem. Różnicę widać w składzie na etykiecie: woda, sól, koper, czosnek, bez octu. Do bulionu najlepiej sprawdzają się żeberka wieprzowe, ale udko drobiowe też da radę.

  • 500 g żeberek wieprzowych (lub 2 udka kurczaka)
  • 2 litry zimnej wody
  • 1 duża cebula, opalona nad palnikiem lub na suchej patelni
  • 2 liście laurowe, 4 kulki ziela angielskiego, 6 ziaren pieprzu
  • 1 marchewka, 1 pietruszka, kawałek selera (ok. 80 g)
  • 500 g ziemniaków
  • 5 średnich kiszonych ogórków (ok. 450-500 g)
  • 1 łyżka masła
  • 150-250 ml zalewy z ogórków, do smaku
  • 200 ml śmietany 18% lub 12%
  • 1 łyżka mąki pszennej
  • 2 łyżki posiekanego koperku
  • sól i świeżo mielony pieprz

Przygotowanie krok po kroku

  1. Bulion. Żeberka zalać zimną wodą, doprowadzić do wrzenia i zebrać szumowiny. Wrzucić opaloną cebulę (w łupinie lub obraną, ale mocno przypieczoną), liście laurowe, ziele angielskie i pieprz. Gotować 40 minut na małym ogniu, garnek lekko uchylony. Opalona cebula nadaje bulionowi bursztynowy kolor i lekko słodkawą głębię, której zwykła cebula nie da.
  2. Warzywa korzeniowe. Marchewkę, pietruszkę i seler obrać, pokroić w drobne półplasterki lub kostkę i wrzucić do bulionu. Gotować 10 minut.
  3. Ziemniaki. Pokroić w kostkę o boku ok. 1,5 cm i dodać do garnka. Gotować 12-15 minut, aż będą miękkie, ale się nie rozpadną.
  4. Ogórki. Obrać, jeśli skórka jest gruba lub twarda. Zetrzeć na tarce o grubych oczkach. Na patelni rozpuścić masło, wrzucić ogórki i smażyć 5 minut, mieszając, aż zmiękną i stracą ostry zapach.
  5. Połączenie. Podsmażone ogórki przełożyć do zupy. Wlać pierwszą porcję zalewy (100 ml) i gotować 10 minut. Spróbować. Jeśli kwasowość jest za delikatna, dolewać zalewę po 50 ml, za każdym razem odczekując minutę-dwie.
  6. Mięso. Żeberka wyjąć, oddzielić mięso od kości, pokroić lub podzielić na kawałki i wrócić do garnka. Liście laurowe i ziele można wyłowić.
  7. Śmietana. Śmietanę wymieszać z mąką w miseczce na gładko. Dodać 3-4 łyżki gorącej zupy, wymieszać, potem wlać wszystko do garnka, cały czas mieszając. Zupę zagotować na małym ogniu i gotować 2-3 minuty, żeby mąka straciła surowy posmak.
  8. Wykończenie. Dosypać koperek, dopieprzyć. Dopiero teraz sprawdzić, czy potrzeba soli. Zupa powinna postać pod przykryciem 10 minut przed podaniem.

Ziemniaki muszą być miękkie, zanim do zupy trafią ogórki i zalewa. W kwaśnym środowisku skrobia i pektyny w ziemniakach przestają mięknąć i nawet po godzinie gotowania mogą zostać twarde w środku.

Dlaczego ogórki trzeba zetrzeć i podsmażyć

Ogórki pokrojone w półplasterki zostają w zupie jak pływające gumowe krążki, a kwasowość nie rozchodzi się równomiernie. Starte na grubej tarce oddają smak do całego garnka, a w talerzu dają przyjemną, miękką fakturę. Krótkie podsmażenie na maśle łagodzi ostrość i usuwa surowy, lekko siarkowy aromat, który czasem wychodzi przy samym gotowaniu.

Warto pamiętać, że ogórki z beczki, z targu i ze sklepu mają bardzo różną słoność i kwasowość. Dlatego zalewę dodaje się stopniowo, a sól dopiero na samym końcu, bo zupa sama już sporo jej dostarcza.

Wartości odżywcze

Porcja zupy (ok. 350 ml, z mięsem i ziemniakami) to orientacyjnie 250-300 kcal. Mniej więcej 15-18 g białka, 12-15 g tłuszczu i 18-22 g węglowodanów. Wersja na udku kurczaka bez skóry i śmietanie 12% jest wyraźnie lżejsza, bliżej 200 kcal na porcję. Trzeba liczyć się z dużą zawartością sodu z kiszonek, więc przy nadciśnieniu dobrze ograniczyć zalewę i nie dosalać.

Warianty ogórkowej

Ogórkowa na drobiu z ryżem

Zamiast żeberek wystarczą 2 udka kurczaka lub 400 g skrzydełek, a ziemniaki można zastąpić 4 łyżkami ryżu wsypanymi na 12 minut przed ogórkami. Bulion jest czystszy i delikatniejszy, a zupa lżejsza. Ryż chłonie płyn, więc przy odgrzewaniu trzeba dolać trochę wody lub bulionu.

Taka wersja dobrze wychodzi też z dodatkiem startej marchewki podsmażonej razem z ogórkami. Marchewka lekko zaokrągla kwasowość i dodaje koloru.

Wegetariańska ogórkowa z wędzonką

Bez mięsa trzeba dodać smaku innymi sposobami. Do wody wrzucić suszone grzyby (kilka sztuk), opaloną cebulę i dodatkowo seler. Bulion warzywny będzie wtedy ciemniejszy i bardziej wyrazisty. Kawałek wędzonej papryki w proszku (pół łyżeczki) lub wędzony tofu pokrojone w kostkę dobrze naśladują wędzony posmak. Całość gotować 30 minut krócej niż wersję mięsną.

Najczęstsze błędy

Zupa zważona po dodaniu śmietany to efekt wlania zimnej śmietany prosto do gotującego się garnka. Hartowanie, czyli dodawanie gorącego płynu do śmietany łyżka po łyżce, rozwiązuje problem. Dodatkowo zupa po dodaniu śmietany nie powinna już mocno wrzeć.

Zbyt słona ogórkowa zdarza się, gdy sól trafia do garnka na początku. Jeśli to już się stało, pomaga surowy ziemniak pokrojony na pół, wrzucony na 10 minut i potem wyjęty, oraz dolanie wody z odrobiną śmietany. Zupa wyjdzie łagodniejsza, choć nie tak intensywna.

Mętny, mdły bulion to zwykle wynik gotowania na zbyt dużym ogniu albo pominięcia zbierania szumowin. Bulion ma tylko delikatnie drgać, nie bulgotać.

Przechowywanie i odgrzewanie

Ogórkowa w lodówce wytrzyma 3 dni w szczelnym pojemniku. Drugiego dnia smak jest pełniejszy, bo kwasowość i aromat bulionu się przegryzają. Zamrażać lepiej bez ziemniaków i śmietany, bo po rozmrożeniu ziemniaki robią się gąbczaste, a śmietana może się rozwarstwić. Przy odgrzewaniu zupę podgrzewać powoli, bez gotowania, i w razie potrzeby dolać odrobinę bulionu lub wody.

Do podania najlepiej pasuje świeży koperek posypany tuż przed jedzeniem, łyżka kwaśnej śmietany i kromka dobrego chleba na zakwasie. Część osób lubi dodać do talerza połówkę ugotowanego na twardo jajka.